Kinh doanh trên Internet: Coi chừng vi phạm bản quyền
Mới đây, một công ty giải trí tại bang California, Mỹ đã nộp đơn lên Tòa án Liên bang California tố cáo một website giải trí tại Việt Nam vi phạm bản quyền, khi cho tải miễn phí các bài nhạc của công ty này mà chưa xin phép.
Chưa có nhiều công ty Việt Nam chú ý đến luật bản quyền, đặc biệt là kinh doanh trên internet. Ảnh: Trường Nikon
Tổng số tiền nguyên đơn yêu cầu bồi thường lên đến hàng trăm triệu USD và trở thành vụ kiện vi phạm bản quyền lớn nhất từ trước đến nay có liên quan đến một công ty trong nước.
Để hiểu rõ hơn về độ phức tạp, tác động của vụ việc này cũng như xu hướng bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, NCĐT đã phỏng vấn ông Đỗ Huy, người đứng đầu nhóm luật sư chuyên về sở hữu trí tuệ của Công ty Luật LNT & Partners.
Mức độ nghiêm trọng và phức tạp của vụ kiện này như thế nào, thưa ông?
Vụ kiện này có ý nghĩa quan trọng cả về mặt pháp lý lẫn kinh doanh. Nó bao gồm nhiều vấn đề liên quan mật thiết đến Luật Sở hữu trí tuệ, cũng như đến các công ty ở Việt Nam khi họ đưa sản phẩm và dịch vụ sang Mỹ.
Tùy thuộc vào mức độ điều tra, phát hiện và thời gian xin lệnh tòa án, vụ kiện có thể mất 18-36 tháng trước khi được đưa ra xét xử tại tòa.
Luật sư Đỗ Huy, Công ty Luật LNT & Partners.
Trong vụ kiện trên, luật pháp và cơ chế thực thi của Mỹ hay của Việt Nam sẽ được áp dụng?
Vụ việc này được khởi kiện tại Tòa án Liên bang California và bên nguyên đơn đã khởi kiện hành vi vi phạm quyền tác giả theo Luật Liên bang Mỹ. Vì bên khởi kiện là công ty của Mỹ và một số hành vi vi phạm quyền tác giả được thực hiện tại Mỹ, nên Tòa án sẽ dùng luật Mỹ thay vì luật Việt Nam.
Phía nguyên đơn sẽ gặp một số trở ngại pháp lý. Họ phải thuyết phục được rằng Tòa án Mỹ có đủ thẩm quyền xét xử đối một công ty Việt Nam, vốn không có bất kỳ hiện diện pháp lý nào tại Mỹ. Nếu làm được thì việc cung cấp bằng chứng chứng minh hành vi vi phạm là không khó.
Tuy nhiên, dù nguyên đơn có thắng kiện, việc thi hành quyết định của Tòa án Mỹ ở Việt Nam là rất khó, bởi không có bất kỳ thỏa thuận nào giữa 2 quốc gia về việc thừa nhận và thi hành các phán quyết.
Nếu bị kết tội, thiệt hại của công ty Việt Nam sẽ thế nào?
Tòa án có thể yêu cầu mức bồi thường hoặc phạt tiền đến 150.000 USD cho mỗi tác phẩm bị xâm phạm. Công ty thưa kiện cho rằng mình là chủ sở hữu quyền tác giả của 12.000 bài hát. Nếu 12.000 bài hát đều bị xâm phạm thì mức phạt cao nhất có thể lên đến 1,8 tỉ USD.
Giả sử một công ty Việt Nam mở website thương mại và bán hàng trên khắp thế giới. Nếu khách hàng tại Mỹ của công ty này muốn kiện thì sẽ khởi kiện ở đâu và dựa vào pháp luật nước nào để xử lý?
Hầu hết các website đều yêu cầu người sử dụng đồng ý một số điều kiện trước khi sử dụng dịch vụ của website đó. Có một điều khoản điển hình (được xem là điều khoản giải quyết tranh chấp) yêu cầu người sử dụng phải đồng ý giải quyết bất kỳ tranh chấp nào phát sinh liên quan đến việc sử dụng website thông qua trọng tài và/hoặc tòa án Việt Nam. Nếu người sử dụng đồng ý, tòa án Mỹ sẽ tôn trọng sự lựa chọn nơi giải quyết tranh chấp đó và sẽ ngăn chặn việc người sử dụng khởi kiện tại Mỹ.
Còn trong tình huống ngược lại, người sử dụng có thể khởi kiện tại Mỹ nếu có thể chứng minh được rằng công ty Việt Nam tiến hành hoạt động thương mại “với mục đích kiếm lời” từ khách hàng ở Mỹ, nghĩa là website đó cố ý tiếp thị và bán sản phẩm cho khách hàng tại Mỹ.
Ví dụ, công ty Việt Nam có ngôn ngữ tiếng Anh trên website, quảng cáo thông qua các kênh nhắm đến khách hàng tại Mỹ và/hoặc thực hiện các chuyến mua bán hoặc tham gia triển lãm tại Mỹ.
Trong trường hợp công ty sử dụng mạng xã hội như Facebook để kinh doanh, khách hàng sẽ khởi kiện như thế nào?
Điều này phụ thuộc vào việc công ty đó thực hiện kinh doanh như thế nào trên Facebook. Nếu họ có một trang công ty thì sẽ có các điều khoản về việc sử dụng trang công ty đó. Facebook là mạng xã hội và có quy định các điều khoản và điều kiện giải quyết tranh chấp giữa thành viên và công ty kinh doanh trên nền tảng của mình.
Trong một số trường hợp, kinh doanh trên Facebook có thể được xem là vươn ra thị trường ở Mỹ. Người sử dụng có thể khiếu nại hành chính với Facebook và sau đó có thể kiện công ty đó tại Mỹ hoặc Việt Nam.
Tại Việt Nam, chưa có nhiều công ty chú ý đến luật bản quyền, đặc biệt khi kinh doanh trên internet?
Không có quyền sở hữu trí tuệ, công ty Việt Nam không thể phát triển công nghệ riêng, các sản phẩm có thương hiệu, hay phát triển công nghiệp phim ảnh và âm nhạc. Vì thế, cần một chiến dịch để quảng bá rộng rãi tầm quan trọng của quyền sở hữu trí tuệ ở Việt Nam.
Vì tính chất của internet là không biên giới và sự phụ thuộc lẫn nhau ngày càng lớn giữa các quốc gia, doanh nghiệp Việt Nam cần phải phát triển chính sách về quyền sở hữu trí tuệ để đảm bảo việc sử dụng quyền sở hữu trí tuệ là hợp pháp.
Nhiều quốc gia chưa có thỏa thuận thống nhất về việc thực thi phán quyết từ quốc gia này đối với hành vi vi phạm của cá nhân hay pháp nhân trên lãnh thổ quốc gia khác. Liệu các nước có cần một hiệp định thống nhất về cách xử lý vi phạm không?
Thực ra, nhiều công ty đã sử dụng trọng tài và phương thức giải quyết tranh chấp riêng thay vì khởi kiện ra tòa. Việc thi hành phán quyết trọng tài cũng đã được điều chỉnh bởi Công ước New York về Công nhận và Thi hành Phán quyết Trọng tài. Do đó, nhu cầu có một hiệp định cho phép áp dụng và thi hành thống nhất các phán quyết của tòa án, ít nhất là cho các công ty tư nhân liên quan đến các tranh chấp thương mại, có lẽ không nhiều.
Ngay cả đối với những vấn đề phi thương mại và trong các tình huống mà chưa có phương thức giải quyết tranh chấp hoặc có nhưng không đầy đủ, thì một hiệp định đa phương nhằm thi hành và công nhận phán quyết nước ngoài cũng khó có thể đạt được.
Hơn nữa, hệ thống tư pháp của các nước là khác nhau với góc nhìn khác nhau về quyền và nghĩa vụ. Những yếu tố này có thể khiến các quốc gia khó đạt được thỏa thuận về công nhận và thi hành các phán quyết nước ngoài tại tòa án trong nước.
(Theo NCĐT)
Sưu tầm: Tân Hoa Mai
Không có nhận xét nào